CBD może oddziaływać na białka komórek i zmieniać przekazywanie niektórych sygnałów. Badacze obserwują różne interakcje. Nie jest to jeden przełącznik, który po prostu „włącza” układ endokannabinoidowy. Laprairie i współautorzy, 2015: CBD a sygnalizacja komórkowa.
Żeby zrozumieć wynik badania, warto najpierw zapytać: co zmierzono, w jakich warunkach i u kogo? Zmiana zaobserwowana w hodowli komórek nie jest automatycznie dowodem na konkretny rezultat po użyciu olejku.
Najpierw krótko o receptorach
Receptor to białko reagujące na określone substancje. Jego odpowiedź może wpływać na kolejne procesy w komórce. Receptory są częścią układu endokannabinoidowego, w którym uczestniczą również własne sygnały organizmu i enzymy.
CBD nie jest tym samym co te własne sygnały. Nie należy też traktować CBD i THC jako dwóch wersji substancji o identycznym działaniu. Ich podstawowe cechy zestawiamy w porównaniu CBD i THC.
Co zaobserwowano przy receptorze CB1?
W badaniu komórkowym CBD zmieniało odpowiedź receptora CB1 na inne związki. W warunkach zastosowanych w doświadczeniu osłabiało wybrane mierzone reakcje na THC i na endokannabinoid 2-AG.
Badacze opisali to jako ujemną modulację allosteryczną. W uproszczeniu chodzi o zmianę odpowiedzi receptora przez oddziaływanie w innym miejscu niż jego główne miejsce wiązania. Najważniejsze jest tu zmienianie odpowiedzi, a nie zwykłe włączenie lub całkowite wyłączenie receptora. Laprairie i współautorzy, 2015.
Badano określone modele komórek, nie osoby korzystające z dowolnego olejku. Nie wynika z tego, że CBD chroni człowieka przed działaniem THC. Taka teza wymaga osobnych danych z badań u ludzi.
Badania nie kończą się na CB1
Innym przykładem jest TRPV1, czyli kanał w błonie komórkowej, przez który mogą przemieszczać się jony — cząstki mające ładunek elektryczny.
W badaniu z 2001 r. użyto komórek wytwarzających ludzką wersję tego kanału. Po podaniu CBD zaobserwowano między innymi zmianę stężenia wapnia wewnątrz komórek. W ówczesnej publikacji kanał nosił nazwę VR1. Bisogno i współautorzy, 2001: badanie CBD i VR1/TRPV1.
Określenie „ludzki receptor” lub „ludzkie białko” nie oznacza zatem, że w doświadczeniu uczestniczyli ludzie. Może opisywać białko obecne w hodowanych komórkach. Pominięcie tego szczegółu całkowicie zmienia sens informacji.
Trzy rodzaje informacji, trzy różne pytania
| Rodzaj informacji | Na jakie pytanie pomaga odpowiedzieć? | Czego sama nie rozstrzyga? |
|---|---|---|
| Doświadczenie z komórkami | Jaka interakcja wystąpiła w danym modelu? | Czy to samo wystąpi u osoby używającej produktu. |
| Badanie określonego preparatu u ludzi | Co zaobserwowano u uczestników w tych warunkach? | Czy wynik dotyczy innych preparatów i innych osób. |
| Opis olejku | Jaką zawartość i skład deklaruje producent? | Czy ten olejek był przedmiotem badania klinicznego. |
Te informacje mogą się uzupełniać, ale nie zastępują się wzajemnie. Sama lista receptorów nie dowodzi korzyści z produktu.
Czytając hasło „potwierdzone naukowo”, poszukaj nazwy badanego preparatu, opisu uczestników i rzeczywiście mierzonego wyniku. Zwróć uwagę także na to, czy autor pisze o hipotezie, obserwacji w komórkach czy wniosku z badania klinicznego.
Co pokazuje przykład leku zawierającego CBD?
Epidyolex jest lekiem z kannabidiolem wydawanym na receptę i stosowanym pod nadzorem lekarza w określonych wskazaniach. Ocena tego leku nie nadaje takich samych właściwości każdemu olejkowi zawierającemu CBD. EMA: polski przegląd leku Epidyolex, 2021.
Polska charakterystyka produktu wskazuje jednocześnie, że dokładny mechanizm działania przeciwpadaczkowego kannabidiolu u ludzi nie jest znany. Ustalenie wyniku leczenia w konkretnej sytuacji i pełne wyjaśnienie wszystkich etapów działania to różne zadania naukowe. EMA: charakterystyka produktu, punkt 5.1.
Nie warto więc ani zamieniać każdej obserwacji w obietnicę, ani odrzucać wszystkich wyników tylko dlatego, że jakiś etap mechanizmu pozostaje niewyjaśniony.
Najczęstsze pytania
Czy CBD działa wyłącznie przez CB1 i CB2?
Nie. W badaniach sprawdza się różne białka i szlaki sygnałowe. Jednym z opisanych przykładów jest TRPV1. Liczba badanych interakcji nie stanowi miary przydatności olejku.
Czy brak odurzenia oznacza brak wpływu na organizm?
Nie. To, że CBD nie powoduje odurzenia charakterystycznego dla THC, nie oznacza braku działania biologicznego ani ryzyka. CDC: podstawowe informacje o CBD.
Czy z badania komórek można wyliczyć własną dawkę?
Nie. Wynik doświadczenia komórkowego ani instrukcja dotycząca konkretnego leku nie są zaleceniem stosowania innego produktu. Indywidualne pytania omów z lekarzem lub farmaceutą.
Jak wykorzystać tę wiedzę przy czytaniu opisu?
Oddzielaj wyjaśnienie biologii od informacji o zawartości butelki. Jeśli gubisz się w nazwach, pomocne będzie proste wprowadzenie do CBD.